|
|||||||
|
|
|
|||||
|
|
|||||||
Yucca
angustisima (Uskolisna juka)
1.-18C
2.Severna Arizona
3.Grm, do 0,5m
4.Sunce, polusenka
7.Okviri
Sreće se u severnoj i centralnoj Arizoni, severozapadnom Novom Meksiku i jugozapadnoj Juti na visinama 1000-2500m. Listovi blago uvijeni, čvrsti, široki 3-5cm, plavičasto-zeleni, sa beličastim marginama, na vrhu sa žuto-braon bodljom. Dobro trpi poluzasenu. Cvetna drška do 1,5m visoka ,sa bledozeleno-belim zvonastim cvetovima. Dosta retka u kultivaciji. Malo je slabije otporna na veliku vlagu.
Yucca arkansana (Arkenso juka) Areal i u kont.području
1.-20C
2.Južni Srednji zapad SAD
3.Grm, do 0,5m
4.7.Isto
Raste na prerijskim i poluprerijskim terenima od jugozapadnog Arkensoa, preko čitave Oklahome, do Ajove i Misurija na sever i centaralnog Teksasa na jugozapad. Listovi tamnozeleni, čvrsti (retko meki), blago uvijeni, do 30cm dugi. Po marginama se odvaja nešto finih konaca. Kod starijih primeraka postoji manje, vidljivo stablo, od koga se, ponekad, grana više rozeta. Cvetna drška 0,5-1m, ponekad se grana. Cvetovi zvonasti, bledozeleno-beli. Zadnjih godina se malo češće može naći u ponudi nekih stranih rasadnika.
Yucca baccata (Banana juka)
1.-25C ili niže?
2.Jugozapad SAD
3.Grm, do 0,8m
4.7.Isto
Sreće se od zapadnog Teksasa, preko čitavog Novog Meksika i Arizone, do južnog Kolorada, južne Jute, južne Nevade i planina Mohave pustinje u jugoistočnoj Kaliforniji, na visinama 750-2500m. Dosta varijabilna vrsta po formi. Listovi plavo-zeleni ili tamnozeleni, 3-5cm široki, čvrsti, jako uvijeni, debeli i često uvrnuti u odnosu na osnovu. Margine ponekad braonkaste i najčešće sa uvrnutim koncima, na kraju lista bodlja. Cvetovi zvonasti, beli do krembeli (na početku razvoja bordocrveni) na dršci dugoj oko 70cm. Plod je mesnat i dug dvadesetak santimetara, zbog čega ona i nosi uobičajeni naziv "Banana juka". Ponekad razvija vrlo nisko stablo, iz koga se razvije i više rozeta. Lokalno domorodačko stanovništo koristi koren za jelo(ušećeren), a od konaca nastalih rasecanjem listova se prave različite tkanine, užad, korpe i sandale. Zadnjih godina izuzetno popularna u Evropi, kako zbog svoje velike otpornosti, tako i zbog vrlo atraktivnog izgleda.
Yucca baileyi (Alpinska juka)
1.-20C ili niže?
2.Novi Meksiko
3.Grm, do 0,4m
4.7.Isto
Sreće se od Novog Meksika, preko severne Arizone do južnog Kolorada i jugoistočne Jute. Raste na kamenitom planinskom terenu, na visinama 1200-2400m. Listovi čvrsti, tanki, blago uvijeni, svetlozeleni ili žuto-zeleni, vrlo uski, oko 1cm, dugi do 0,5m. Margine svetlije boje sa mnogo uvrnutih konaca. Cvetovi zvonasti (ponekad blago loptasti) zeleno-beli, na cvetnoj dršci do 1m visine. Vrlo verovatno da je jača od navedenog minimuma. Dosta cenjena u hortikulturi zbog svog kompaktnog rasta. Poznat je patuljasti kultivar "Bella"(na slici) sa listovima dužine do 30cm.
Yucca campestris(Ravničarska juka)
1.-18C
2.Zapadni Teksas
3.Grm, 0,5-1,3m
4.7.Isto
Endem zapadnog Teksasa, na granici sa Novim Meksikom. Raste uglavnom u prerijskim ravničarskim predelima, na izrazito peskovitom tlu, ali se može naći i na planini do 1300m. Po izgledu dosta potseća na veći žbun trave, zbog svojih izrazito uskih listova(0,5cm) zelenih do plavo-zelenih,ne previše čvrstih. Na marginama prisutno malo vrlo finih konaca. Ponekad stvara stablo do 1m visine. Cvetovi loptasti, svetlozeleni na cvetnoj dršci do 1,5m visine. Veoma efektna kada se sadi u grupama.
Yucca constricta (Stisnuta juka)
1.-20C ili niže?
2.Zapadni Teksas
3.Grm, 0,5-1,5m
4.7.Isto
Sreće se u čitavom Teksasu i malo u jugozapadnoj Lujzijani i istočnom Novom Meksiku. Često stvara niže stablo, do1m i formira više rozeta. Listovi dugi do 0,5m ,široki do 1,5cm, ravni, blago uvrnuti u odnosu na osnovu, ne previše čvrsti, tamno zeleni do plavo-zeleni. Margine beličaste, sa po kojim koncem. Cvetovi zvonasti, bledozeleno-beli, na dršci visokoj do 2,5m. Dobro podnosi vlagu.
Yucca filamentosa (Končasta juka,Adamova igla) Areal i u kont.području
1.-25C i niže
2.Jugoistok SAD
3.Grm, 0,7m
4.7.Isto
Potiče iz priobalnih područja Atlanskog okeana i sreće se od severne Floride, preko istočnih delova Džordžije, Južne Karoline, Severne Karoline do juga Virdžinije, na sever, a na zapad preko čitave Džordžije do juga Alabame i Misisipija. Listovi tamnozeleni do plavozeleni, ravni do blago uvijeni, relativno čvrsti, do 1m dugi i do 3cm široki. Na marginama dosta izraženi jaki uvijeni konci, a na naličju listova često prisutne urezane linije. Cvetovi zvonasti, beli na dršci, ponekad razgranatoj, visokoj 1-3m. Odlično podnosi vlagu. Postoji izvestan broj kultivara.
Yucca flaccida (Mekolisna juka) Areal i u kont.području
1.-25C i niže
2.Jugoistok SAD
3.Grm, 0,5-1m
4.7.Isto
Sreće se u atlantskom zaleđu,u planinskim predelima, od Severne Karoline, preko Južne Karoline i Džordžije do Alabame. Veoma varijabilna po formi. Listovi meki, savitljivi (posebno donji), u zavisnosti od forme 1-5cm široki, do 1m dugi, od svetlozelene i žuto-zelene, preko tamno zelene do plavo-zelene boje. Na marginama prisutno malo finih konaca. Cvetovi zvonasti, beli, krembeli ili zeleno-beli, na dršci (koja se često grana) visine 1-2m. Odlično podnosi vlagu, a zabeleženo je da su pojedinačni primerci izdržali i dosta niže temperature od navedene. U našim krajevima sigurno najčešća vrsta juke (računajući i hibride koji po opisu odgovaraju najviše nekoj od formi ove vrste). Danas postoji veliki broj kultivara i hibrida .
Često dolazi do zabune kada je reč o ove dve, prethodno navedene vrste. Naime, Y.flaccida se u Evropi često kultivira pod imenom Y.filamentosa. Prema B.M.Jensen-u, najveći broj, na našem kontinentu prodatih Y.filamentosa su, u stvari Y.flaccida. Lično, dok malo dublje nisam zašao u istraživanje ovih biljaka, nisam ni znao za postojanje ove druge vrste, već sam, kao i mnogi drugi, verovao da je to samo forma, ili u najbolju ruku varijetet prve. Bez obzira na ostale razlike u izgledu, ove dve vrste se sigurno mogu prepoznati po izgledu cvetne drške: kod Y.filamentosa je ona glatka, dok je kod Y.flaccida ona puna dlačica. I jedna i druga se vrlo dobro razmnožavaju stolonama. U okolini Niša sam na nekoliko mesta video Y.flaccida kako raste divlje po livadama, očigledno pobegla iz kultivacije iz obližnjih dvorišta.
Yucca glauca (Sapunska juka) Areal i u kont.području
1.-30C i niže
2.Zapad SAD
3.Grm, 0,5m
4.7.Isto
Najverovatnije najotpornija juka na mraz. Na lokacijama na kojima raste u prirodi, temperature redovno idu ispod navedene, pa čak ima i primera da su pojedinačni primerci izdržali i -50C. Sreće se od Misurija i Ajove na istoku do Novog Meksika i kanadske države Alberta. Listovi čvrsti, sivo-zeleni ili plavo-zeleni, oko 1cm široki, do 70cm dugi, mahom ravni. Margine nešto svetlije boje, sa manje ili više konaca, u zavisnosti od forme i varijeteta. Cvetovi bledozeleno-beli, zvonasti, na dršci 1-2m visokoj. Postoji izvestan broj varijeteta i formi.
Yucca harrimaniae (Harimanova juka)
1.-23C
2.Južna Juta
3.Grm, 0,5m
4.7.Isto
Sreće se u brdsko-planinskim predelima jugozapadnog Kolorada, južne Jute, sevenog Novog Meksika i severne Arizone, na visinama 1000-2700m. Listovi čvrsti, uvijeni, do 1,5cm široki, sivo-zelene do tamnozelene boje. Na marginama prisutni konci. Cvetovi zvonasti, prljavobeli do krembeli, na dršci visine 0.5-1m visine, počinju nisko, već između listova.
Yucca nana (Patuljasta juka) Areal u kont.području
1.-20 ili niže (pretpostavljeno)
2.Južna Juta
3.Grm, 0,2m
4.7.Isto
Endem južne Jute i sreće se u kamenitoj pustinji Great Basin i okolini, na visinama 1600-2100m, gde često raste u zajednici sa četinarima i nekim vrstama kaktusa iz rodova Opuntia, Sclerocactus i Echinocereaus, kao i sa pelinom(Artemisia). Prepoznata kao nova vrsta tek sredinom osamdesetih, a latinsko ime joj je dao Fric Hohšteter(Fritz Hochstaetter) 1998. Listovi tamnozeleni, uvijeni, vrlo gusto skupljeni u rozetu, do 1cm široki, završavaju se braon bodljom, po marginama dosta konaca. Cvetovi zvonasti, beli, na dršci do 1m visokoj. Za sada je relativno retka u internet ponudi stranih rasadnika, ali će, budući da je idealna za male alpinetume, u budućnosti sigurno predstavljati vrlo traženu vrstu.
Yucca palida (Bledolisna juka)
1.-18C
2.Severni Teksas
3.Grm, 0,4m
4.7.Isto
Sreće se u severnom Teksasu na prerijskim zaravnima i pobrđima. Listovi sjajni, mladi relativno čvrsti, stariji presavijeni, blago uvijeni, bledoplavo-zeleni. Margine nešto tamnije boje, blago nazubljene. Cvetovi zvonasti, beli, na dršci 1-2,5m (retko i do 4m) visine. Dobro zastupljena u internet ponudi.
Yucca rupicola (Uvrnutolisna juka)
1.-18C
2.Centralni Teksas
3.Grm, 0,3m
4.7.Isto
Endem Edvards platoa(Edwards Plateau) u južnom centralnom Teksasu, gde raste na pobrđima i zaravnima na visini 300-800m. Listovi meki, sjajni, uvijeni i uvrnuti u odnosu na osnovu (ime), svetlozeleni do žutozeleni, 2-3cm široki, do 60cm dugi. Margine nešto tamnije boje, blago nazubljene. Cvetovi prljavobelo-zeleni ,na dršci, koja se često grana, visine 150-300cm. Loše podnosi veliku vlagu.
Yucca whipplei, syn.Hesperoyucca whipplei (Čaparal juka, Gospodnja sveća)
1.-12C ili niže
2.Južna Kalifornija
3.Grm, 0,5m
4.7.Isto
Sreće se u čitavoj južnoj Kaliforniji, od obale do visine od 1400m (vrlo retko i do 2300m) i ka severu, uz obalu, sve do Montereja. Listovi čvrsti, blago zakrivljeni, plavo-zeleni, 1-2cm široki, sa oštrom bodljom na vrhu i sa grubim naličjem. Margine blago nazubljene. Cvetovi zvonasti, ali najčešće jako otvoreni, svetložuti, kod nekih varijeteta krembeli, na dršci visine 1,5-5m. Jedina vrsta juke koja je monokarpna (kao agave), tj.rozete odumiru posle cvetanja. U novije vreme izdvojena u poseban rod-Hesperoyucca.